Vì sao chọn vị ngọt tự nhiên – đường mía thô?

5/5 - (1 bình chọn)

Khi nói về đường mía thô, nhiều bạn trẻ gen Z cảm thấy vô cùng lạ lẫm. Tuy nhiên, các bạn 8x trở về trước rất quen thuộc với đường mía thô qua tên gọi địa phương như đường bát, đường phên, đường thẻ, đường mật mía. 

duongmiatho7
Mẻ đường mía thô sắp đổ khuôn tại lò đường cuối cùng xứ Quảng (năm 2021)

Hiện nay trên thị trường đường mía thô gần như mất hút, thay vào đó chúng ta bắt gặp đường cát trắng, đường vàng, đường nâu, đường đen, đường đỏ, đường siro bắp, đường maltodextrin và cả các chất tạo ngọt độc hại mà bạn chưa hề hay biết. 

Một cách nghiễm nhiên, những loại đường công nghiệp này trà trộn tràn lan các món bánh kẹo, món tráng miệng ngọt ngào hay những ly nước uống xinh đẹp lung linh ảo diệu. Chúng có mặt ở khắp nơi từ những gói bánh kẹo nhiều màu sắc sặc sỡ trong siêu thị, hàng xén, quán ăn đường phố, cho đến những quán bar, nhà hàng sang trọng.

Trước khi nói đến dinh dưỡng vượt trội từ “đường mía thô”, chúng ta cần hiểu về sai lầm phổ biến nhất hiện nay về đường, được mệnh danh “cái chết trắng”, đó là đường trắng, đường tinh luyện và các biến thể đường phi tự nhiên trên thị trường.

Tìm hiểu đường công nghiệp: đường tinh luyện, đường ăn kiêng, siro bắp và đường thủy phần maltodextrin…

Vị ngọt phi tự nhiên

Đường tinh luyện có nguồn gốc nguyên liệu từ cây mía đường và có rất nhiều tên khác nhau như đường cát trắng, đường cát ngà, đường cát vàng, đường tách mật, đường ly tâm, đường mơ, đường mía hữu cơ Thái Lan, thậm chí là đường vàng, đường nâu, đường đen… 

duongmiatho4
Đường tinh luyện làm từ cây mía tự nhiên nhưng lượng mật quý giá lại mất gần như hoàn toàn bởi quy trình công nghiệp tinh chế, tẩy trắng, làm sạch đường.

Bên cạnh đường tinh luyện, có hai loại đường khác tồi tệ hơn tấn công trực diện vào insulin và hormone pepsin đó là đường siro bắp với tỉ lệ fructose cao (HFCS) và đường maltodextrin với tỉ lệ glucose cao. Cả hai loại đều được sản xuất bằng cách thủy phần tinh bột thông qua các enzyme, có độ ngọt cao gấp đôi đường tinh luyện, dễ bảo quản hơn, dễ pha chế hơn và giá thành rẻ hơn. 

duongmiatho5
Ước tính đến 75% thực phẩm đóng gói chứa đường tinh chế (Theo UCSF – Đại học California, San Francisco)

Các loại đường trên được các công ty bánh kẹo sử dụng để sản xuất bánh nhằm giảm giá thành, tăng khả năng bảo quản. Ngoài ra chúng cũng được sử dụng tại các quán cafe, tiệm trà sữa, tiệm bánh ngọt, từ hè phố cho đến bar nhà hàng sang trọng khách sạn 5 sao chuyên nghiệp cũng không ngoại lệ. 

Tác hại đường công nghiệp

Thời điểm nhà nhà người người dùng đường phi tự nhiên thì các bệnh rối loạn chuyển hóa càng phổ biến rộng rãi như tiểu đường, tăng cân, trầm cảm… 

Thị trường lại tiếp tục xâu xé túi tiền của người tiêu dùng bằng đường ăn kiêng cho người tiểu đường, đường ăn kiêng không dinh dưỡng, năng lượng cho người tăng cân… Những cái tên mới xuất hiện cùng những hệ lụy về bệnh tật tai hại đằng sau như Aspartame, Acesulfam K, Saccharin, Sucralose hay đường rượu hydro hóa như xylitol, sorbitol, isomalt, maltitol.  Gần đây chúng ta lại có thêm đường từ cây cỏ ngọt stevia… 

Nguyên nhân xuất hiện hàng tá tên gọi kể trên (khoảng 59 loại) do có quá nhiều bài báo khoa học, dẫn chứng, cảnh báo từ bác sĩ y khoa về sự độc hại của đường tinh luyện đối với các bệnh rối loạn chuyển hóa được công khai. 

  • Bệnh béo phì: thực phẩm giàu HFCS có thể khiến bạn kháng leptin, một loại hormone báo hiệu cho cơ thể khi nào nên ăn tiếp hoặc dừng. Điều này giải thích phần nào mối liên hệ giữa đường tinh luyện và bệnh béo phì.
  • Da khô, nhăn, lão hóa: khi vào máu, đường liên kết hóa học với các protein ở lớp hạ bì như collagen và elastin (chất giữ độ tươi trẻ làn da). Điều này phá hủy collagen và elastin, khiến da bị khô, nhanh xuất hiện nếp nhăn. Ngoài ra, còn tăng nguy cơ lão hóa da cho tạo ra các chất mới có hại như dễ bắt nắng.
  • Trầm cảm: đường tinh luyện làm suy giảm nhận thức, rối loạn chức năng hồi hải mã và các rối loạn cảm xúc như lo lắng và trầm cảm, giảm mức hormone BDNF (một loại hóc môn tăng trưởng hoạt động trong não).
  • Bệnh tiểu đường: ăn nhiều đường tinh luyện và lâu dài sẽ khiến cơ thể thiếu chất khoáng crôm (giúp điều hòa lượng đường trong máu), liên quan mật thiết đến bệnh tiểu đường tuýp 2.
  • Gan nhiễm mỡ, viêm gan nhiễm mỡ: tỷ lệ mắc bệnh này đã tăng gấp đôi kể từ năm 1980 với sự gia tăng tiêu thụ đường tinh luyện. Ước tính rằng đến 37,6% trẻ em và thanh thiếu niên mắc gan nhiễm mỡ và cũng có bằng chứng về viêm gan nhiễm mỡ.

 

duongmiatho2
Tiêu thụ đường dẫn đến rối loạn chuyển hóa lipid và carbohydrate một cách trực tiếp và gián tiếp qua cân nặng và tăng mỡ (Nguồn:NCBI)

Mặt khác, nếu không trải qua các quá trình tinh chế, chế biến công nghiệp, can thiệp sâu như những loại đường phi tự nhiên kể trên, đường mía thô tự nhiên nguyên bản có những ưu nhược điểm gì? Cùng noom khám phá nhé!

Đường mía thô thủ công truyền thống

Ngọt đa vị, trọn dưỡng chất

Nhờ vào đặc tính bảo toàn 100% lượng mật (molasses) mà đường mía thô trở thành một loại đường lành tính, giúp bổ sung vitamin, vi chất, muối khoáng cần thiết cho sức khỏe con người. 

duongmiatho1
Đổ khuôn đường mía khô hình dạng thẻ, giữ nguyên quy trình nấu đường truyền thống và dễ sử dụng cho chị em phụ nữ hơn.

Đường mía thô có trọn vẹn thành phần phụ, chất xơ, mật, vitamin khoáng chất, có sự đa dạng trong mùi hương, màu sắc, vị ngọt. Cụ thể, chúng có thể ngọt hơn, đắng hơn, chua hơn, mềm hơn. 

Phòng bệnh và tăng cường sức khỏe 

Nhờ vào tính chất bảo toàn này, đường mía thô có chỉ số đường huyết GI thấp hơn và tải lượng đường huyết GL cũng chậm hơn. Chúng giúp cơ thể tránh được các chứng bệnh rối loạn chuyển hóa năng lượng. Thông qua việc không gây hại tới các hormone insulin, leptin, đường mía thô vừa ngọt ngào, cung cấp năng lượng lại tránh các bệnh như tiểu đường, gan nhiễm mỡ, máu nhiễm mỡ hoặc và béo phì, xơ vữa động mạch. 

Ngoài ra, đường mía thô còn hỗ trợ giảm cân, khỏe trái tim, lá phổi, làm sạch máu, ngăn ngừa thiếu máu… Mời bạn tham khảo bài viết chi tiết tại đây. 

Vị ngọt dương hóa, lành tính

Bên cạnh đó đường mía thô được giới healthy sành điệu ví với trái cây sấy khô, bởi quá trình cô đặc trên bếp lửa không chỉ giúp bốc hơi nước tự nhiên, đồng thời dương hóa tính âm của nước mía. Thêm một lần nữa, vị ngọt của nước mía lành tính hơn gấp bội, an toàn và tăng cường sức khỏe con người.

duongmiatho3
Đường mía thô do noom sản xuất qua 9 năm tiếp lửa truyền thống.


Sản xuất truyền thống đảm bảo VSATTP

Đường mía thô ở dạng nửa mềm nửa rắn, có màu trải dài từ nâu vàng, nâu đậm, nâu đen hoặc đen. Điều này tùy thuộc vào giống mía, mức độ nấu, thời tiết lúc thu hoạch, chất đất và phương pháp canh tác. Giống mía tím cho ra đường màu nâu sẫm và giống mía trắng cho ra đường màu nhạt hơn. Mời bạn ghé xem chi tiết về quy trình sản xuất tại lò đường mía thô cuối cùng ở Quảng Nôm.

Cách sử dụng đường mía thô

Đường mía thô có hương vị đậm mật đặc trưng có thể lấn át nhiều nguyên liệu đi cùng, tuy nhiên cũng nâng vị của rất nhiều món ăn khác, đặc biệt các món bánh truyền thống, món chè hoặc các món kho tộ. 

duongmitho6
Hay cider trái cây lên men 3-5% độ cồn tự nhiên cùng đường mía thô noom và mận đầu mùa.

Chi tiết về hướng dẫn sử dụng và công thức món ngon với đường mía thô, vui lòng xem chi tiết tại đây.

Bảo quản đường mía thô

Đường mía thô khó bảo quản hơn so với đường tinh luyện, có thể từ dạng rắn chuyển dạng mềm và thành sệt. Đường mía thô cần phải bảo quản ở ngăn mát tủ lạnh nếu không cũng dễ bị lên men mốc.Khi sử dụng đều đặn, quan sát thường xuyên đường mía thô hay cả những thực phẩm thuần tự nhiên trong nhà, quá trình bảo quản sẽ đơn giản hơn rất nhiều.

Nếu bạn là người chăm chút từng bữa ăn thức uống cho gia đình, đường mía thô là lựa chọn bảo toàn trọn vẹn sự an toàn cũng như dưỡng chất quý giá từ cây mía. Bất kỳ thắc mắc hay trải lòng về khó khăn trong quá trình sử dụng, noom luôn sẵn sàng giải đáp nhanh nhất.

Với đường mía thô trên kệ bếp nhà mình, noom chắc chắn bạn sẽ dễ dàng khám phá hương vị món ngon ngày xưa, an lành và bổ dưỡng dành cho cả nhà!Nguồn tham khảo:

http://sugarscience.ucsf.edu/
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5775006/

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/23493533/

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/20620757/

https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0149763418308613#bib0835

https://www.sciencedirect.com/topics/agricultural-and-biological-sciences/refined-sugar